Gaming: Organisatieverandering met spelsimulaties,
Delwel uitgeverij ISBN 90-6155-705-4.
Caluwé, Geurts, Buis, Stoppenburg.
"Spelen zijn zo oud als de mensheid zelf". Zo stellen de auteurs van dit boek. Zij halen de Filosoof Huizinga aan als het gaat om de definitie van spel, namelijk met de volgende elementen:
- een ongedwongen handeling of activiteit
- zich voltrekkend binnen zekere temporele en ruimtelijke grenzen
- verlopend volgens vrij gekozen, maar daaraan verplichte regels
- het doel is de activiteit zelf
- de activiteit wordt begeleid door een gevoel van spanning en vreugde en het bewustzijn dat de activiteit anders is dan het gewone leven.
Simulatie wordt omschreven als nabootsen, doen alsof. Hierdoor wordt direct de bedoeling van het boek weergegeven. Het boek geeft een aantal voorbeelden van organisatieverandering (of pogingen daartoe) door middel van speelse nabootsing van de huidige of gewenste situatie. Spellen kunnen worden gebruikt in verschillende fasen van het leerproces. Daarnaast is het een geschikte werkvorm voor zowel individueel leren, het leren in groepen en het beïnvloeden van leerprocessen in de organisatie.
Het boek geeft een goed overzicht van de wijze waarop spelsimulaties in processen kunnen worden ingezet. Daarnaast zijn er zeer goede handreikingen voor ontwerp en gebruik. De pedagogische onderbouwing van bijvoorbeeld de aarzeling voor het gebruik van de computer als instrument bij het doorrekenen van de resultaten is bijzonder goed. Door goed spelontwerp kan worden voorkomen dat de techniek achter het spel zelf te ingewikkeld wordt en de aandacht opeist, de snelheid te niet doet en het beoogde effect niet bereikt. De basis zit dan ook in de doelstelling van de spelsimulatie. De acht case beschrijvingen geven daar een behoorlijk overzicht van.
De spelsimulaties beschreven in deel 4
Acht case beschrijvingen zijn langduriger simulaties. Indien u op zoek bent naar voorbeelden van ijsbrekers of korte trainingsspellen, dan is dit boek echter wel geschikt als handleiding voor de ontwikkeling daarvan. In de praktijk zal echter blijken dat er al veel op dat gebied is en dat zelf ontwikkelen niet direct nodig zal zijn. Hiervoor kunt u ondermeer ook kijken in :
- Team Games for trainers, McGraw-Hill ISBN 0-07-046588-6
- 51 Fiches jeux de formation, Les editions dórganisation, ISBN 2-7081-0385-7
- 100 fisches de pedagogie des adultes, Les editions d’organisation, ISBN 2-7081-0521-3
- 60 fisches jeux de communication, Les editions d’organisation, ISBN 2-7081-0357-1
- The international simulation and gaming yearbook, (Vol 4 & 5) Kogan Page ISBN 0-7494-1866-4 & 0-7494-2174-6
Daarnaast zijn er in de "markt" een groot aantal spellen en simulaties verkrijgbaar. Indien u deze zou willen aanpassen kan het boek weer een goede handleiding zijn om dit zorgvuldig te doen. Hiervoor is het ontwikkel model een zeer goed hulpmiddel. Ook bij het aanpassen van een spel of simulatie moet worden gelet op leerdoelen en didactische modellen. Ken Jones geeft in zijn bijdrage in The international simulation and gaming yearbook Vol 5, voorbeelden van schade die mensen (en organisaties) kunnen oplopen door verkeerd gebruik. Niet alleen schade is een gevaar, maar als spellen niet aansluiten bij het leerdoel is het ook verspilde energie en gaat de geloofwaardigheid van de spelleider teloor.
In het hoofdstuk "het ontwerpen van een spelsimulatie" wordt de lezer stap voor stap geleid door de wereld van het ontwerp. Naast technische informatie wordt ook aandacht besteed aan de manier waarop de organisatie, de opdrachtgever bij het ontwerp kunnen worden betrokken. Meer technisch wordt aandacht besteed aan het proces, de verschillende stappen, de eisen die aan de simulatie kunnen worden gesteld, de rol van de spelleider, enz.
Het boek is goed toegankelijk gemaakt door een uitgebreide index, een zeer overzichtelijke structuur en goede verwijzingen. Daarnaast is het voorzien van een uitgebreide literatuurlijst.
Baudouin Knaapen, is directeur van SYNACT Knaapen Kok Consult te Bilthoven.